Sự Nới Nỏng Và Các Biện Pháp Chống Nới Lỏng Khi Xiết Bu Lông Và Đai Ốc

Trong hầu hết mọi trường hợp, sự nới lỏng đều do lực tác động bên ngoài (mang tính lặp lại) gây nên. Điều này làm cho bề mặt đế của bu lông bị giảm độ bền và sức căng dọc trục của bu lông bị suy giảm.

Trong quá trình xiết chặt thì lực được tác dụng vào phần đế của bu lông, khi bị lực bên ngoài tác động theo chiều chống lại sự xiết chặt xảy ra một cách liêu tục thì bề mặt này sẽ không chống lại được lực tác động, do vậy sự nới lỏng bắt đầu xảy ra, kèm theo giảm sức căng dọc trục. Điều này làm cho bu lông dễ dàng bị hỏng hơn. Ngoài ra việc phá hỏng ren cũng làm cho sức căng dọc trục bị giảm xuống.

Nói chung sự giảm sức căng dọc trục sau một thời gian sử dụng là không tránh khỏi do việc hỏng hóc cũng như bị lực bên ngoài tác động, nhưng việc xiết đủ lực ban đầu vẫn giúp cho việc duy trì sức căng dọc trục và chống sự nới lỏng.

Ngoài ra ở những vị trí mà hay có lực bên ngoài tác động lặp đi lặp lại thì phải sử dụng những bu lông chuyên dụng có giới hạn đàn hồi lớn hơn, hay có độ giảm sức căng dọc trục nhở hơn để chống lại các lực bên ngoài. Lắp những bu lông thông thường ở những vị trí này thì sự nới lỏng sẽ xảy ra. Vì vậy cần phải thiết kế và chỉ rõ vị trí mà tại đó phải lắp bu lông nào một cách rõ ràng.

Bụi bẩn hay những chất khác bám ở bề mặt ren sẽ làm cho giá trị sức căng dọc trục không đạt được giá trị cho phép mặc dù xiết đủ lực. Ngoài ra nó còn làm cho quá trình nới lỏng xảy ra nhanh hơn dưới tác dụng của lực bên ngoài. Vì vậy cần phải lau sạch chất bẩn ở đế và ren trước khi lắp bu lông vào.

Phương pháp khóa	Ứng dụng	Khuyến cáo
Đệm vênh
	Ứng dụng ở hệ thống khung( loại bu lông gắn với đệm vênh thường được sử dụng)	Không sử dụng đệm vênh tại những bề mặt cứng không có tính co dãn, lệch hay méo mó… Lực xiết quá lớn sẽ làm cho đệm vênh mất tác dụng Chọn kích thước thích hợp đệm vênh với bu lông Khi sử dụng đệm thông thường ( có bề mặt bằng), luôn lắp đệm vênh giữa đai ốc và đệm có bề mặt bằng
Khi đệm vênh được lắp dưới áp lực của bề mặt đáy của bu lông, lực đàn hồi và các gờ tại miệng của nó sẽ chống lại sự nới lỏng
Đai ốc tự khóa
	Khung xe Đai ốc ở những nơi có khớp nối xoáy Đai ốc ở trục xe	Không được sử dụng tấm lò xo bị biến dạng hay bị hỏng Đầu bu lông phải được giữ khi xiết đai ốc do lực đẩy đàn hồi của tấm lò xo Đĩa lò xo phải được gắn vào phần ren. Nếu độ dài của bu lông quá ngắn thì đai ốc sẽ tự khóa, không hiệu quả. Tránh dùng lực tác động vào phần trên của đai ốc, nó có thể làm hỏng đĩa lò xo. Tránh sử dụng tau vặn nhanh, nó làm cho vặn đai ốc khóa nhanh hơn và có thể gây hỏng ren của bu lông.
Đây là loại đai ốc có gắn tấm lò xo bên trên. Tấm lò xo có tác dụng chống nới lỏng. Sau khi tháo ra, nó có thể dùng lại được
Đai ốc đôi
	Điều chỉnh xích (nó cũng được sử dụng ở những chỗ tháo lắp bu lông tán)	giữ ốc điều chỉnh và vặn ốc khóa
Đai ốc khóa được lắp ở phía ngoài đai ốc điều chỉnh giúp chống nới lòng
Đệm khóa lò xo nón
	– Đai ốc ở ly hợp ly tâm – Đai ốc ở bánh răng sơ cấp	Lắp như hình vẽ bên: Chữ “OUTSIDE” hướng ra ngoài Nếu không có dấu outside thì lắp như hình bên trái Không dùng đệm nếu nó bị hư hỏng Với loại đai ốc vát ở một bên thì lắp bề mặt vát đối diện với bề mặt của đệm khóa
Bề mặt tựa tác dụng lực vào đệm khóa, nó tác dụng trở lại và chống nới lỏng
Tấm khóa
	– Đai ốc khóa ly hợp – Cổ lái – Đai ốc đĩa xích	Cài vấu của tấm khóa vào đai ốc đúng phương pháp: Thay thế tấm khóa mới khi nó đã được tháo ra Gióng thẳng vấu tấm khóa vào đúng vị trí của đai ốc vì vật đai ốc phải được xiết chặt hơn như hình dưới, tránh quay theo chiều ngược lại làm cho lực xiết nhỏ đi.
Gập vấu vào bề mặt phẳng của đai ốc hay vào rãnh của đai ốc
		Bẻ cong chốt chẻ như hình dưới
Chốt trượt, chốt chẻ	Thanh nối ở cần phanh	Luôn thay thế chốt khi tháo ra Mặc dù chốt trượt có thể dùng lại nhưng luôn thay thế khi nó có dấu hiệu trầy xước hay không Khi lắp chốt ở giảm xóc hay ở phần trục xe, luôn lắp đầy chẻ đối mặt với hướng chuyển động của xe. Tránh lắp theo hướng ngược lại. Chắc chắn rằng gập đâì chẻ ở chốt chẻ đúng cách.
Cài chốt vào đúng vị trí có tác dụng chống nới lỏng
		Cài chốt như hình trên
Đai ốc khóa dạng nêm	Đai ốc khóa ly hợp Tấm giữ trục xe Tấm giữ ở phanh đùm	Khi tháo chú ý điểm nêm để nới lỏng đai ốc Mặc dù chúng có thể dùng lại, nhưng nên thay thế chúng khi xiết đúng lực (tiêu chuẩn) ta thấy phần răng gióng đúng với phần rãnh của đai ốc Sau khi xiết đủ lực, dùng kìm kéo răng vào rãnh trục. Chắc chắn rằng răng vào sâu nhỏ nhất 2/3 chiều sâu của rãnh
Cài răng khớp với rãnh
Keo khóa ren	– Bu lông cuộn stato – Bu lông ở phanh đùm khung – Bu lông giác chìm ở phuộc xe – Bu lông ở phanh đĩa	Chú ý không làm hỏng bu lông được bôi keo trong quá trình tháo ra Trước khi bôi keo làm sạch ren và làm khô chúng Bôi keo quá nhiều thì có thể làm hỏng ren. Chỉ bôi một lượng nhỏ ở phần cuối ren như hình vẽ bên
Biện pháp này có tác dụng chống nới lỏng
Keo khóa ren Bôi keo lên phần ren có tác dụng chống nới lỏng.	giống phương pháp trên	Cần lực lớn để tháo loại đai ốc này. Vì vậy tránh làm hỏng nó khi tháo, nếu khó tháo thì làm ấm đai ốc đến nhiệt độ xấp xỉ 100, sau đó tháo rời Khi đã tháo đai ốc ra vệ sinh tất cả dầu hoặc phần keo ở ren và làm khô chúng. Sau đó bôi keo vào và lắp lại

Sự nới nỏng khi xiết bu-lông và đai ốc không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất của các hệ thống cơ khí, mà còn đặt ra những thách thức lớn trong việc đảm bảo an toàn và độ ổn định của các thiết bị và kết cấu. Qua quá trình nghiên cứu, chúng ta nhận thức được tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp chống nới lỏng như sử dụng chất làm kín, bu-lông chống lỏng, hay việc lựa chọn đúng kỹ thuật xiết chặt. Đồng thời, cần có sự chú ý đặc biệt đến quy trình sản xuất, chất lượng vật liệu và thiết kế hệ thống để ngăn chặn sự nới nỏng từ giai đoạn sơ khai.